<\/p>\n
Bibliografia Andrea Mariani<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" II Mi\u0119dzynarodowy Kongres Nauk Historycznych pierwotnie by\u0142 zaplanowany na 16-25 kwietnia 1902 roku. Nad jego przygotowaniami czuwa\u0142 prezes Komitetu Organizacyjnego Enrico Teodorico Luigi Giovanni Maria hrabia San Martino i Valperga, prezes Akademii Muzycznej \u015bw. Cecylii w Rzymie oraz radca tego\u017c miasta ds. edukacji. Bezpo\u015brednio odpowiedzialny za nie by\u0142 archeolog Ettore Pais, profesor Uniwersytetu im. Fryderyka II w Neapolu i dyrektor tamtejszego muzeum archeologicznego, a tak\u017ce ucze\u0144 i przyjaciel Theodora Mommsena. Funkcj\u0119 sekretarza komitetu pe\u0142ni\u0142 historyk Giacomo Gorrini. W sk\u0142ad komitetu wchodzili m.in. archeolog i architekt Giacomo Boni, archeolog Luigi Ceci, g\u0142\u00f3wny przeciwnik Paisa, oraz historycy Giovanni Monticolo, Niccolo Barozzi, Guglielmo Berchet, pisarz i pose\u0142 Pompeo Gherardo Molmenti i hr. Filippo Nani Mocenigo. W Komitecie zasiadali te\u017c m.in. rze\u017abiarz Adolfo Apolloni, prawnik Carlo Fiorilli, senator i dyplomata Giuseppe Greppi, ekonomista Francesco Saverio Nitti oraz filozof Benedetto Croce. Wrogie nastawienie w\u0142oskiego \u015brodowiska akademickiego wobec Paisa, kt\u00f3rego uwa\u017cano za zdrajc\u0119 z powodu popierania przez niego teorii niemieckich uczonych odno\u015bnie do pocz\u0105tk\u00f3w Rzymu, doprowadzi\u0142o do dymisji komitetu i od\u0142o\u017cenia organizacji kongresu na czas nieokre\u015blony. Na czele nowego Komitetu Organizacyjnego, powo\u0142anego przez ministra edukacji Nunzia Nasiego, stan\u0105\u0142 historyk, senator oraz by\u0142y minister edukacji Pasquale Villari, ceniony w kraju i za granic\u0105 jako badacz Girolamo Savonaroli i Niccolo Machiavellego. Stanowisko sekretarza ponownie powierzono, wspomnianemu ju\u017c, Gorriniemu. Cz\u0142onkami komitetu byli te\u017c literaturoznawca Domenico Pietro Antonio Camparetti, polityk Paolo Boselli oraz historycy Oreste Tommasini i hr. Ugo Balzani. Nad pracami komitetu czuwa\u0142o dw\u00f3ch reprezentant\u00f3w ministerstwa edukacji \u2013 senator Graziadio Isaia Ascoli, j\u0119zykoznawca, i Alessandro D\u2019Ancona, pisarz i krytyk literacki. Komitet, zebrawszy si\u0119 po raz pierwszy 10 lipca przy udziale przedstawicieli najwa\u017cniejszych instytucji naukowych kraju, przedstawi\u0142 21 grudnia kr\u00f3lowi Wiktorowi Emanuelowi III og\u00f3lny projekt nowego kongresu. Ostatecznie Kongres odby\u0142 si\u0119 w dniach 1-9 kwietnia 1903 roku. Pomimo \u017ce by\u0142o zdecydowanie mniej sekcji ni\u017c zaplanowano w 1902 roku (osiem zamiast dwudziestu), i tak program by\u0142 bardzo bogaty. Obejmowa\u0142 bowiem nie tylko histori\u0119 i nauki pomocnicze historii, ale te\u017c szereg innych dyscyplin lu\u017ano zwi\u0105zanych z naukami historycznymi. Pierwsza sekcja by\u0142a po\u015bwi\u0119cona historii staro\u017cytnej, epigrafii i filologii klasycznej, druga \u2013 historii \u015bredniowiecznej i nowo\u017cytnej, trzecia \u2013 historii literatury, czwarta \u2013 archeologii, numizmatyce i historii sztuki, muzyki i teatru, pi\u0105ta \u2013 historii prawa i nauk ekonomiczno-spo\u0142ecznych, sz\u00f3sta \u2013 historii geografii i geografii historycznej, si\u00f3dma \u2013 historii i filozofii religii, \u00f3sma \u2013 historii matematyki, fizyki i medycyny. Miejscem obrad by\u0142 pojezuicki gmach Kolegium Rzymskiego (Collegium Romanum). Jedynie sekcje czwarta, pi\u0105ta i sz\u00f3sta obradowa\u0142y odpowiednio w Akademii \u015bw. Cecylii, w siedzibie Stowarzyszenia Prawniczego (Circolo giuridico) oraz w siedzibie W\u0142oskiego Stowarzyszenia Geograficznego (Societa geografica italiana). By\u0142y dwie formy wyst\u0105pie\u0144. Pierwsz\u0105 tworzy\u0142y komunikaty informuj\u0105ce tylko \u015brodowisko historyczne o najnowszych odkryciach. Dlatego te\u017c nie przewidywano po nich dyskusji. Debata mia\u0142a natomiast towarzyszy\u0107 drugiego rodzaju wyst\u0105pieniom, podczas kt\u00f3rych przedstawiano postulaty badawcze i zespo\u0142owe projekty edytorskie. J\u0119zykiem oficjalnym obrad by\u0142 w\u0142oski. Pos\u0142ugiwali si\u0119 nim nie tylko miejscowi uczeni, ale te\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 zagranicznych prelegent\u00f3w, z wyj\u0105tkiem Francuz\u00f3w, kt\u00f3rzy m\u00f3wili tylko w swoim j\u0119zyku. W sekcji po\u015bwi\u0119conej literaturze i filologii klasycznej obradowano natomiast po \u0142acinie. W por\u00f3wnaniu z poprzednim kongresem liczba uczestnik\u00f3w by\u0142a imponuj\u0105ca. Z 2060 zaproszonych go\u015bci wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 1500-1800 uczestnik\u00f3w, w tym oko\u0142o 450 z referatami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili W\u0142osi (1144 i 188 wyst\u0105pie\u0144), ale licznie reprezentowani byli tak\u017ce Niemcy (358 i 18 wyst\u0105pie\u0144), Francuzi (194 i 28 wyst\u0105pienia), obywatele Austro-W\u0119gier (97 i 6 wyst\u0105pie\u0144), Anglicy (74 i 5 wyst\u0105pie\u0144), poddani rosyjscy (47 i 5 wyst\u0105pie\u0144) oraz Belgowie (31 i 1 wyst\u0105pienie). Niemcy reprezentowali m.in. filolog klasyczny Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff, kt\u00f3ry przewodniczy\u0142 sekcji filologii klasycznej, teolog Adolf von Harnack, prawnik Otto Gierke, rektor uniwersytetu berli\u0144skiego, oraz dyplomatyk Paul Kehr. Z Francji przybyli m.in. filolog klasyczny i mediewista Paul Meyer, geograf Vidal de la Blache i historyk Gabriel Monod, redaktor \u201eRevue Historique\u201d. Austro-W\u0119gry reprezentowali m.in. Ludo Moritz Hartmann, badacz historii Italii w \u015bredniowieczu, i historyk Ko\u015bcio\u0142a Ludwig von Pastor, dyrektor Austriackiego Instytutu Historycznego w Rzymie. Z Londynu przyby\u0142 prawnik James Bryce, a z Petersburga historyk i filolog Wasylij Iwanowicz Modestow. Uroczyste otwarcie kongresu poprzedzi\u0142o zebranie (1 kwietnia), podczas kt\u00f3rego uzgodniono szczeg\u00f3\u0142y dotycz\u0105ce przebiegu inauguracji. Przewodniczenie kongresowi powierzono Pasquale Villariemu. Na jego zast\u0119pc\u00f3w wybrano, wspomnianych ju\u017c, von Harnacka, von Pastora, Meyera, Bryce\u2019a oraz Modestowa, a na honorowych prezydent\u00f3w, opr\u00f3cz w\u0142oskiego ministra edukacji Nunzio Nasiego, prezydenta Rzymu Prospero Colonn\u0119 i ministra spraw zagranicznych Enrico Costantino Morina oraz nieobecnego Theodora Mommsena. Otwarcie kongresu mia\u0142o miejsce na Kapitolu, w Pa\u0142acu Konserwator\u00f3w, w obecno\u015bci kr\u00f3la Wiktora Emanuela III i kr\u00f3lowej Heleny z Czarnog\u00f3ry. Sesj\u0119 zagaili prezydent Colonna i minister Nasi, kt\u00f3rzy podkre\u015blili uniwersaln\u0105 rol\u0119 cywilizacyjn\u0105 Rzymu i W\u0142och. Po nich zabra\u0142 g\u0142os przewodnicz\u0105cy kongresu Villari, kt\u00f3ry wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119 programow\u0105. W\u0142oski historyk stwierdzi\u0142, \u017ce o ile w XIX stuleciu ukszta\u0142towa\u0142y si\u0119 narodowo\u015bci i dokona\u0142a si\u0119 emancypacja mas robotniczych, o tyle misj\u0105 XX wieku b\u0119dzie podniesienie poziomu materialnego i intelektualnego lud\u00f3w afryka\u0144skich i azjatyckich. Ponadto, pi\u0119tnuj\u0105c nacjonalizm, Villari podkre\u015bla\u0142, \u017ce kraje europejskie ze wzgl\u0119du na swe usytuowanie pomi\u0119dzy Ameryk\u0105 a Rosj\u0105 powinny d\u0105\u017cy\u0107 do porozumienia. W kwestii dyscyplin historycznych Villari podni\u00f3s\u0142, \u017ce historia stanowi jedyn\u0105 prawdziw\u0105 podstaw\u0119 nauk spo\u0142ecznych, bez kt\u00f3rych nie by\u0142oby mo\u017cliwe zrozumienie otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata. Nawo\u0142ywa\u0142 przy tym do prowadzenia bada\u0144 komparatystycznych, twierdz\u0105c, \u017ce nie mo\u017cna zrozumie\u0107 dziej\u00f3w \u017cadnego narodu bez szerszego spojrzenia i podejmowania wsp\u00f3\u0142pracy z uczonymi z innych kraj\u00f3w. Kongres sta\u0142 si\u0119 okazj\u0105 do ukazania post\u0119p\u00f3w dyscyplin, kt\u00f3re burzliwie rozwin\u0119\u0142y si\u0119 w drugiej po\u0142owie XIX wieku: archeologii, biografistyki, historii kultury, a tak\u017ce biblistyki. Stanowi\u0142 te\u017c wa\u017cny etap w procesie odchodzenia od idealizmu historycznego na rzecz alternatywnych koncepcji. \u015awiadcz\u0105 o tym wyst\u0105pienia Ludo Hartmanna i Benedetta Crocego. Przede wszystkim jednak Kongres stanowi\u0142 forum, na kt\u00f3rym przedyskutowano rozmaite postulaty i projekty badawcze. Wiele z nich dotyczy\u0142o filologii, edycji \u017ar\u00f3de\u0142 i leksykon\u00f3w. Proponowano na przyk\u0142ad podj\u0119cie prac nad zbiorem \u0142aci\u0144skich nazw w\u0142asnych (Felice Ramarino), nad bibliografi\u0105 klasyk\u00f3w greckich i \u0142aci\u0144skich (Remigio Sabbadini) oraz stworzeniem mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u gromadz\u0105cego greckie papirusy literackie (Girolamo Vitelli). Inne projekty skupia\u0142y si\u0119 natomiast na \u015bredniowieczu: omawiano m.in. przydatno\u015b\u0107 zbioru w\u0142oskich epigrafii \u015bredniowiecznych (Francesco Novati) i w\u0142oskich dokument\u00f3w dyplomatycznych (Luigi Schiaparelli). Z kolei Alessandro D\u2019Ancona proponowa\u0142 publikacj\u0119 s\u0142ownika bio-bibliograficznego W\u0142och\u00f3w. Niekt\u00f3re propozycje dotyczy\u0142y wreszcie paleoetnologii (Luigi Pigorini) i geografii historycznej (Giuseppe Dalla Vedova). Pomimo \u017ce nie wszystkie wspomniane postulaty zosta\u0142y potem zrealizowane, Kongres przyczyni\u0142 si\u0119 do dyskusji nad rozmaitymi problemami badawczymi. Podczas obrad przedstawiano te\u017c opublikowane ju\u017c prace lub prowadzone projekty badawcze i edytorskie. O\u017cywion\u0105 dyskusj\u0119 wywo\u0142a\u0142 w\u015br\u00f3d W\u0142och\u00f3w przedruk opracowanego przez Ludovica Antonia Muratoriego zbioru kronik pt. Rerum italicarum scriptores, wydwany przez drukarni\u0119 Scipiona Lapiego pod redakcj\u0105 Giosuego Carducciego i Vittoria Fioriniego. Na sesji obraduj\u0105cej pod przewodnictwem belgijskiego historyka Paula Fredericq\u2019a, w obecno\u015bci ponad 400 s\u0142uchaczy, zaproponowano podj\u0119cie uchwa\u0142y wspieraj\u0105cej t\u0119 inicjatyw\u0119. Jednak z powodu sprzeciwu W\u0142oskiego Instytutu Historycznego, kt\u00f3ry zgodnie ze swoim statutem te\u017c zajmowa\u0142 si\u0119 edytorstwem \u017ar\u00f3de\u0142, ostatecznie uchwalono apel zlecaj\u0105cy wydanie dzie\u0142a bez wymieniania prywatnego wydawcy. W dyskusji opr\u00f3cz Villariego brali udzia\u0142 tak\u017ce wp\u0142ywowi historycy z zagranicy, jak gda\u0144szczanin Robert Davidsohn, wybitny znawca dziej\u00f3w Florencji, oraz Gabriel Monod. Podczas obrad Kongresu informowano te\u017c o najnowszych odkryciach archeologicznych. Na przyk\u0142ad Luigi Pigorini dok\u0142adnie relacjonowa\u0142 badania wykopaliskowe prowadzone przez zesp\u00f3\u0142 w\u0142oskich archeolog\u00f3w na Krecie. Obrady Kongresu urozmaica\u0142 bogaty program imprez towarzysz\u0105cych (wystawy, koncerty, przyj\u0119cia). Znaczny rezonans mia\u0142o ods\u0142oni\u0119cie 2 wrze\u015bnia rekonstrukcji mapy staro\u017cytnego Rzymu Forma Urbis Severiana, zrealizowanej przez Rodolfa Lanciniego przy wsp\u00f3\u0142pracy z Niemieckim Instytutem Archeologicznym w Rzymie. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej otwarto natomiast wystaw\u0119 topografii Rzymu w Bibliotece im. Wiktora Emanuela II. W programie znalaz\u0142 si\u0119 tak\u017ce koncert muzyki sakralnej w\u0142oskich mistrz\u00f3w pod dyrekcj\u0105 Raffaela Terzianiego oraz koncert mandolinowy w Koloseum. Organizatorzy oferowali szereg wycieczek krajoznawczych, w tym do miejscowo\u015bci Norma, Sermoneta i wykopalisk w Norbie. W dniach 14-22 wrze\u015bnia planowano wypraw\u0119 na Sycyli\u0119. Zgodnie z planem statek rejsowy mia\u0142 cumowa\u0107 w kilku punktach wybrze\u017ca, umo\u017cliwiaj\u0105c zwiedzanie m.in. Mesyny, Taorminy, Katanii, Syrakuz i Palermo. Podczas podr\u00f3\u017cy powrotnej uczestnicy mieli zatrzyma\u0107 si\u0119 w Amalfi, Sorrento i Capri. Z braku odpowiedniej liczby ch\u0119tnych wycieczka nie dosz\u0142a jednak do skutku. Sporo uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142a Kongresowi w\u0142oska prasa, nie tylko gazety sto\u0142eczne, ale r\u00f3wnie\u017c z innych miast. Przyczyni\u0142o si\u0119 do tego wsparcie udzielone przez Ministerstwo Edukacji i zainteresowanie ze strony pary kr\u00f3lewskiej. Ocena Kongresu by\u0142a na og\u00f3\u0142 pozytywna, cho\u0107 nie brakowa\u0142o g\u0142os\u00f3w krytyki. Pewne zastrze\u017cenia budzi\u0142a rozleg\u0142o\u015b\u0107 tematyczna obrad i obecno\u015b\u0107 dyscyplin po\u015brednio powi\u0105zanych z naukami historycznymi. Wobec przewagi zagadnie\u0144 j\u0119zykoznawczych i literaturoznawczych dramatopisarz Giuseppe Giacosa skar\u017cy\u0142 si\u0119 na \u0142amach \u201eCorriere della Sera\u201d na traktowanie po macoszemu sekcji po\u015bwi\u0119conej historii nauki. Niezadowolenie budzi\u0142a te\u017c forma obrad, tzn. brak dyskusji wok\u00f3\u0142 komunikat\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c ich ma\u0142o odkrywczy charakter oraz lokalny zasi\u0119g poruszanych zagadnie\u0144. R\u00f3\u017cne by\u0142y te\u017c opinie w prasie zagranicznej \u2013 bardziej krytyczne w Niemczech i Anglii, a raczej pozytywne w Francji. Owocem Kongresu by\u0142o 12 tom\u00f3w akt, kt\u00f3re w latach 1904-1907 wyda\u0142a Accademia dei Lincei. Na marginesie kongresu pojawi\u0142y si\u0119 te\u017c publikacje indywidualne, np. tekst wyk\u0142adu Giacoma Boniego, wyg\u0142oszonego podczas zwiedzania Forum rzymskiego. Bibliografia Atti del Congresso Internazionale di Scienze Storiche (Roma, 1-9 aprile 1903), vol. 1-12, Roma 1904-1907 \u201eCorriere della Sera\u201d, 1903, nr 60, s. 2, nr 63, s. 1, nr 64, s. 1, nr 90, s. 1, nr 91, s. 2, nr 92, s. 2, nr 93, s. 1, nr 96, s. 2, nr 97, s. 2, nr 98, s. 2, nr 113, s. 1, nr 188, s. 1 K.D. Erdmann, Die \u00d6kumene der Historiker. Geschichte der Internationalen Historikerkongresse und des Comit\u00e9 International des Sciences Historiques, G\u00f6ttingen 1987 Andrea Mariani<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[34],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2404"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3710,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2404\/revisions\/3710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ichs2020poznan.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nAtti del Congresso Internazionale di Scienze Storiche (Roma, 1-9 aprile 1903)<\/em>, vol. 1-12, Roma 1904-1907
\n\u201eCorriere della Sera\u201d, 1903, nr 60, s. 2, nr 63, s. 1, nr 64, s. 1, nr 90, s. 1, nr 91, s. 2, nr 92, s. 2, nr 93, s. 1, nr 96, s. 2, nr 97, s. 2, nr 98, s. 2, nr 113, s. 1, nr 188, s. 1
\nK.D. Erdmann, Die \u00d6kumene der Historiker. Geschichte der Internationalen Historikerkongresse und des Comit\u00e9 International des Sciences Historiques<\/em>, G\u00f6ttingen 1987<\/div>\n